E-ÖĞRENME MALZEMELERİ GELİŞTİRME SÜRECİ

24 ŞUBAT 2016

Eğitimde Yeni Teknoloji Kullanımı

 

Eğitim yönetimi eğitim – öğretim kurumlarında planlama, örgütleme, yöneltme, eşgüdümleme ve denetim işlevlerinin uygulanmasıyla gerçekleştirilir. Bu süreçlerin her birisi günümüzde bilgi ve iletişim teknolojileriyle desteklenerek, eğitim yönetiminde verimlilik ve etkinlik artışı sağlanmaktadır. Yönetim süreçleri verinin ve bilginin üretilmesi, iletilmesi, işlenmesi, raporlanması, çoğaltılması, imha edilmesi gibi bilgi yönetimi işlevlerini barındırır. Her eğitim kurumunda bu işlevler bireysel boyutta, kurumsal boyutta ve ulusal boyutta yürütülürken bu amaçla geliştirilmiş uygun bilgi sistemleri ile desteklenirler.

 

Bireysel Boyutta Kullanılan Bilgi Sistemleri
 

Kişisel bilgi yönetimi araçları	İnternet tarayıcıları, takvim, not alma ve anımsatıcı yazılımlar, adres-telefon defteri, ajanda yazılımları, e-posta ve eşzamanlı iletişim yazılımları
Genel amaçlı ofis uygulama yazılımları	Kelime işlem programları, işlem tablosu yazılımları, sunum yazılımları, veritabanı yazılımları, çizim-görüntü-ses-video programları
Belirli bir faaliyet için geliştirilmiş özel uygulama yazılımları	Belirli bir idari işlemi gerçekleştirmek amacıyla geliştirilmiş otomasyon yazılımları; personel, bordro, demirbaş, tahakkuk, Bakanlığın talep ettiği resmi raporların üretimi

 

 Kurumsal Boyutta Kullanılan Bilgi Sistemleri

Eğitim kurumlarında yönetsel süreçlerle ilgili bütün bilgi yönetimi işlevlerini barındıran kurum çapında tümleşik bilgi sistemlerine okul yönetim sistemleri adı verilir. Okul yönetim sistemlerinde okul yöneticileri dersleri, sınıfları, derslikleri, öğrencileri, öğretmenleri, velileri sisteme kaydederler. Öğretmenler öğrencilere verdikleri notları ve devamsızlık bilgilerini sisteme girerler. Öğrenciler okul yönetim sistemlerine girerek sınav sonuçlarını ve karne bilgilerine erişebilirler. Veliler kendi öğrencilerine ait kayıtlara erişerek öğrenci başarısı ve devamsızlığı gibi bilgileri edinebilirler.

 

Ulusal Boyutta Eğitim Bilgi Sistemleri

 MEBSİS ulusal boyutta eğitim bilgi sistemlerine bir örnektir. Öğretim kurumlarının merkezle işbirliği içinde yürütmesi gereken mali işlemler, evrak izleme, döner sermaye, tesis yönetimi, performans yönetimi, demirbaşlar vb. faaliyetler için MEBBİS ortamında çok sayıda bileşen bulunmaktadır. MEBBİS’de aynı zamanda öğretmenlerin özlük hakları ve atamalarıyla ilgili personel işlemleri de yürütülebilmektedir. MEBBİS’e ayrıca Açıköğretim, halk eğitim, özel eğitim, öğretmen eğitimi, yurt yönetimi, okul yönetimi alanlarına yönelik bilişim sistemleri eklenerek ulusal çapta eğitim yönetimi uygulamalarının yanı sıra öğretmen eğitimi, açık ilköğretim ve açık lise, halk eğitim ve yaygın eğitim alanlarındaki e-öğrenme uygulamalarında giriş kapısı durumuna getirilmiştir.

 

Sınıfta Teknoloji Kullanımı

 Sınıfta teknoloji kullanımı bilgisayar ve çokluortam teknolojileri altında incelenebilir. Bilgi teknolojileri şunlardır:

·         Bilgisayar

·         Girdi-çıktı birimleri

·         Depolama aygıtları

·         Bilgisayar ağları

·         Yazılım

 

Çokluortam başlığı altında ise:

·         Metin

·         Görüntü

·         Ses

·         Video

·         Canlandırma

·         Etkileşim

yer alır.

 

Gelişen teknolojiyle bilgisayarla aşağıdaki teknolojiler artık kullanılabilmektedir:

·         Sanal gerçeklik ve sanal dünyalar

·         Ses tanıma

·         Görüntü tanıma

·         Artırılmış gerçeklik

·         Dokunmatik yüzeyler

·         Hareket yakalama

·         Çok sensörlü mobil cihazlar

 

Bilgisayarın Öğretme ve Öğrenmede Kullanımı

 

Bilgisayar destekli eğitim uygulamaları:

·         Temel bilgisayar becerilerinin eğitimi

·         Bilgisayar destekli değerlendirme

·         Alıştırma yazılımları

·         Başvuru kaynakları

·         Öğretici yazılımları

·         Benzetim yazılımları

·         Eğitsel oyunlar

·         Eğitim alanındaki diğer yazılımlar

 

Teknoloji destekli sınıflarda kullanılan görsel ve işitsel teknolojiler:

·         Projektörler

·         Ses ve video sistemleri

·         Televizyonlar

·         Etkileşimli tahtalar

·         Dokunmatik ekranlar

·         Çizim tabletleri

·         Ses kayıt cihazı, fotoğraf makinası, video kamera, tarayıcı, yazıcı

 

Sınıf yönetim sistemleri sınıflardaki bilgisayar ağlarının birbirlerine bağlanmasıyla olanaklı hâle gelmiştir. Sınıftaki bilgisayarlar öğrencilerin kullanımı sırasında öğretmenlerden tarafından sistem üzerinden denetlenebilir hale gelmiştir. İstenmeyen web sitelerinin engellenmesi, virüs denetimi, internet erişiminin denetlenmesi ile eskiden var olan kaos ortamı da ortadan kalmıştır.

 

Uzaktan Eğitimde Teknoloji Kullanımı

 E-Öğrenme

Dersin elektronik ortamda işlendiği, ders malzemelerinin elektronik ortamlarda sunulduğu ve öğrenci öğretici iletişiminin elektronik ortamla desteklendiği eğitim biçimine e-Öğrenme adı verilmektedir.

Günümüzde daha çok internet ortamında gerçekleştirilen uzaktan eğitimi tanımlamak için kullanılmaktadır. E-öğrenme altında şu önemli konular bulunmaktadır:

·         İnternet ortamında öğretme ve öğrenme

·         Etkileşimli ve etkileşimsiz içerik sunumu

·         Eşzamanlı ve eşzamansız iletişim araçları

·         Internet ortamında değerlendirme

·         Mobil öğrenme

Sanal Sınıflar

Bir öğreticinin yönetiminde öğrencilerden internet ortamında bir sınıf oluşturulması ve eğitimin bu sınıf

ortamında gerçekleştirildiği uygulamalara sanal sınıf adı verilmektedir.

Sanal Sınıf Yazılımları

Sanal sınıf yazılımları öğretici ve öğrencilerin belirli bir zaman dilimi boyunca aralarında bilgi paylaşarak ve haberleşerek bir öğrenme ortamı oluşturmalarına olanak sağlayan yazılımlardır.

Görüntülü ve Sesli İletişim

Güncel sanal sınıf yazılımlarında öğrenci ve öğreticiler eğer web kameraları ve mikrofonları varsa sanal sınıf yazılımına görüntülü ve sesli olarak katılabilmektedirler.

İçerik Sunumu

 Öğretici sanal sınıfın tahtasına sunu, belge, görüntü, video, ses dosyasını yerleştirerek ders içeriklerini

sınıfla eş zamanlı olarak paylaşabilmektedir.

 Ekran Paylaşımı

Eğer ders öğreticinin bilgisayarındaki bir yazılımı sınıfa göstermesini gerektiriyorsa ekran paylaşımı
özelliği ile öğretici belirli bir ekranını ya da tüm masaüstünü sınıfla paylaşabilir.

 Oylama

Öğretici zaman zaman sınıfa bir soru sorarak yanıt bekleyebilir. Bu durumda sanal sınıf yazılımının

oylama yapma olanağını kullanarak sınıfın çoktan seçenekli bir soruya hangi yanıtı verdiğini topluca ya

da tek tek görebilir.

 Öğrenme Yönetim Sitemleri

Öğrenme yönetimi sistemleri öğreticiler ve öğrenciler için kapsamlı bir sanal öğrenme ortamı oluşturmak amacıyla kullanılırlar. Öğrenme yönetim sistemleri kendi içlerinde etkileşimli ve etkileşimsiz içerik sunum araçları ile eşzamanlı ve eşzamansız iletişim araçları barındırırlar. Gelişmiş ÖYS’lerde eşzamanlı metin, ses ve görüntü paylaşımını sağlayan sanal sınıf bileşenleri de bulunur.

 

E-ÖĞRENME SİSTEMİNİN TASARLANMASI VE GELİŞTİRİLMESİ

 

Öğretim tasarımı adı verilen bu sistemdeki aşamalar şöyledir:

 

·         Öğretim ve Öğrenme Gereksinimlerinin Analizi

·         Öğretim ve Öğrenme Süreçlerinin Tasarımı

·         Tasarım ve Geliştirme Ekibinin Oluşturulması

·         Öğretme ve Öğrenme Hizmetlerinin Tasarlanması

·         E-Öğrenme İçeriğinin Tasarımı

                                Ders ünitelerinin amaçlarının yazılması

                                Öğrenme stratejilerinin ve öğrenme etkinliklerinin belirlenmesi

                                Eğitim senaryolarının hazırlanması

                                Yapım senaryolarının hazırlanması

·         Ölçme Değerlendirme Sürecinin Tasarımı

 

 

Öğretme ve Öğrenme Teknolojilerinin Geliştirilmesi aşamasında ise eğitim materyali şablonunun hazırlanması, dijital ögelerin üretimi, etkileşim geliştirme ve eş zamanlılaştırma, öğretim materyalinin paketlenmesi, öğrenci ve öğretici kılavuzunun oluşturulması vardır.

Öğretme ve Öğrenme Teknolojilerinin Edinilmesinde yazılım temini, başvuru kaynakları temini, web sunucusu ve içerik yönetimi hizmetleri temini, e-öğrenme içeriği temini, e-öğrenme sisteminin uygulamaya konulması, akademik ve teknik denetim, yayınlama süreci, pilot deneme, eğiticilerin eğitimi, uygulama, ölçme ve değerlendirmenin uygulanması aşamaları takip edilir.

Kaynak: M.E. Mutlu, A. Hakan (Ed.), Eğitim Biliminde Yenilikler (Eğitimde Yeni Teknoloji Kullanımı), 178-205 pp., Eskişehir, Anadolu Üniversitesi Yayınları, ISBN:978-975-06-1453-8, 2013