BİR E-ÖĞRENME DERSİNİN TASARIMI

2 MART 2016


DERS İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ VE DÜZENLENMESİ

Bir e-öğrenme dersinin içeriğinin belirlenmesi ve düzenlenmesinde üç temel konu vardır:

• Öğrenen ihtiyaçları doğrultusunda ders içeriğinin belirlenmesi
• Öğrenme amaçlarını tanımlama
• Dersin yapısını tanımlama

İhtiyaç Analizi

Bir e-öğrenme dersi tasarlanmadan önce mesleki bilgi ve becerilerle ilgili bir eğitim gerekip gerekmediği ve bu eğitimi vermenin en iyi yolunun e-öğrenme olup olmadığı konusunda bir ihtiyaç analizi yapılması gereklidir.

Aslında bir kapasite problemi söz konusu olabilir ve bir organizasyonun hedeflerine ulaşmak için kapasitesi, politikalar ve yasal çerçeveler, iç kurallar, destek yapıları, personel, araç-gereç, finans, bireysel beceriler ve çalışanların bilgi ve tutumları gibi farklı faktörler tarafından etkileniyor olabilir.

Bireysel problemler her zaman bilgi-beceri eksikliğinden yani bir öğrenme ihtiyacından değil, çoğu zaman çalışma ortamındaki destek eksikliğinden (örn. yıpranmış malzemeden, eksik veriden) kaynaklanıyor olabilir.

Bilgi ihtiyacı ortaya çıkan durumlarda e-öğrenme her zaman en iyi yol olmayabilir. Bu ihtiyacın da öğrenme hedefleri doğrultusunda dikkatli bir şekilde analiz edilmesi gerekir.

 

 

 

Hedef Kitle Analizi

 

 

İhtiyaç analizi sonucunda ortaya çıkan öğrenme hedefi belirlenmesi aşamasını hedef kitle analizi takip eder. hedef kitle analizi ders tasarımını etkileyecek faktörlerin belirlenmesi için gereklidir.

 

Dikkat Edilecek Faktörler	Neden Önemli?
Öğrenenlerin yaşadıkları bölge	Dil ve kültürel konuların belirlenmesi, senkron ve asenkron eğitim tercihlerinin ve asenkron eğitim araçlarının tercihi konuları
Öğrenenlerin çalıştıkları kurum/kuruluşların tipi ve öğrenenlerin bu kurum/kuruluşlardaki görevleri	Öğrenme amaçlarının her hedef kitle grubuna uygun biçimde belirlenmesi
Öğrenenlerin konu hakkında mevcut bilgileri ve uzmanlıkları	Konu ile ilgili yeterli bilgiye sahip öğrenenlerinin diğerlerinden ayırt edilmesi
Öğrenenlerin bilgisayar kullanma becerileri ve teknik bilgileri	Bilgisayar tabanlı interaktif aktivitelerin karmaşıklığının tanımlanması
E-öğrenme ve öğrenme ortamı için ne kadar uygun zamanları olduğu	Öğrenenlere sağlanacak içerik miktarı, içeriğin bölümlere ayrılması
Öğrenenlerin e-öğrenme dersine katılacakları yerler: evden, işyerinden, e-öğrenme merkezlerinden	Ders için gerekli olan bağlantı zamanının ve öğrenenlerin ders kaynaklarının İnternet indirip indiremeyeceklerinin belirlenmesi
Ağ genişliği	Ağ genişliğinin uygulamaları yavaşlatması, kullanıcı üretkenliğinin azaltması durumunda düşük ağ genişliği olan uygulamaların tercih edilmesi
Bilgisayar ve yazılım yeterlilikleri: ekran büyüklüğü, ses donanımı, RAM, işlemci tipi ve hızı	Teknik gerekliliklerin kullanılacak multimedya uygulamalarının etkilemesi

 

Ders İçeriğinin Belirlenmesi

 

Bir dersin hedefi içeriğin tanımı ve ders tasarımı konusunda temel oluşturur. içerik analizi öğretici tasarım sürecindeki en önemli aşamadır. Tasarımcının doğru ve ilgili içeriği eklememesi durumunda en iyi öğretici teknikler ve medya kullanmanın bir yararı olmayacaktır.

İçerik analizi öğrenenlerle ilgili yapılan hedef kitle analizi sonuçlarının dikkate almalıdır.

İçerik analizi müfredat taslağının ve belirli öğrenme amaçlarının geliştirilmesinde ön şarttır.

Alan uzmanı ve öğretim tasarımcısı birlikte çalışarak içeriği öğrenci perspektifinden görme olanağı bulurlar.

İçerik belirleme ve analizi Görev Analizi (Task Analysis) ve Konu Analizi (Topic Analysis) teknikleriyle yapılabilir. Görev analizi çoğunlukla mesleki ya da kişilerarası becerileri geliştirme amaçlı tasarımı yapılan dersler için; konu analizi ise daha geniş eğitim hedeflerine ulaşmak ya da bilgi sağlamak amaçlı tasarımı yapılan dersler için uygundur.

Görev analizinde dört aşama vardır:

1. Görevleri belirlemek

2. Görevleri sınıflandırmak

3. Görevleri bölümlere ayırmak

4. Gerekli bilgi ve becerileri belirlemek

Konu analizi ders içeriğini belirlemeyi ve içerik ögelerini sınıflandırmayı amaçlar.

Ders içeriği belirlenirken öğretim tasarımcısı alan uzmanından öncelikle ders için temel içerik kategorilerini belirlemesini ve sonra da her kategori için detaya inilir. içerik ögelerinin birbirleriyle olan bağlantılarını görmek için zihin haritaları, kavram haritaları kullanılabilir.

İçerik ögelerinin sınıflandırılması bu ögelerin birbirleriyle olan bağlantılarının daha iyi göroşlmesinin sağlar ve ders taslağının düzenlenmesine katkı verir. İçerik ögeleri temsil ettikleri içerik tipine göre sınıflandırılabilir: olgular, süreçler, kavramlar, ilkeler, kişilerarası beceriler, turumlar.

 

Öğrenme Amaçlarını Tanımlamak

 

Görev ve konu analizinde belirlenen  görevlere ve içerik ögelerine bakılarak genel ders hedefini detaylı öğrenme amaçları olarak ifade etmek mümkündür. Öğrenme amaçları her öğrenme biriminde beklenen öğrenme çıktılarını tanımlar. Amaçlar hem ders için hem her bir oturumdaki aktivite için belirlenmelidir.

Öğrenme amaçları beklenen performans seviyesi ile ilgili olarak gözlemlenebilir eylemler ifade eden fiiller kullanılarak öğrenme içeriğini de kapsamalıdır.

Açık ifade edilen öğrenme amaçları öğrenen ihtiyaçlarının temel alan ve değerlendirmeye temel oluşturan aktivitelerin hazırlanmasına olanak sağlar. Öğrenme aktivitelerinin ve değerlendirme sınavlarının öğrenme amaçlarında ifade edilen performansla aynı türde performansı ve içeriği kapsaması önemlidir.

 

Ders Diziliminin Belirlenmesi

 

Bir dersi yapılandırırken öğrenme amaçlarının diziliminde kullanılan tekniklerden biri önkoşul tekniğidir. Öğrenme amaçları hiyerarşisini kullanan bu teknik, diğer beceriler için önkoşul niteliğinde olan becerileri önce öğretmeyi amaçlar.

Mesleki derslerde iş ortamı prensibi kullanılarak ders dizilimi yapılabilir.

Mesleki olmayan derslerde kavramlar yapısal bağlantılarına göre, öğrenenler iyi bilinmesi durumunda bilinen kavramlardan bilinmeyene doğru, genelden özele şeklinde dizilim yapılabilir.

 

 Kaynakça: E-learning methodologies - A guide for designing and developing e-learning courses, 3. Identifying and organizing course content, Sayfa:28-43. (http://www.fao.org/docrep/015/i2516e/i2516e.pdf‎)

 

E-ÖĞRENME UYGULAMA PROJESİ
Anadolu Üniversitesi İngilizce Hazırlık Öğrencilerinin Dinleme Becerilerinin Geliştirilmesi

 

İhtiyaç Analizi

 

Anadolu Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu A seviyesinde İngilizce hazırlık eğitimi alan öğrencilerin dinleme becerilerinin zayıf oluşu hem öğretim elemanları tarafından gözlemlenmekte, hem de öğrencilerin kendileri tarafından ifade edilmektedir. İlkokul, ortaokul ve lise eğitimi boyunca İngilizce dersleri almış bu öğrencilerin buna rağmen diğer bütün dil becerilerde olduğu gibi dinlenme becerilerinde de eksik olmaları bu konuda kendilerine hazırlık eğitimine ek olarak bir eğitim verilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.

 

Hedef Kitle Analizi

 

Hedef kitle Yabancı Diller Yüksekokulu İngilizce A seviyesi 21 ve 22. gruplardaki öğrencilerdir. Bu öğrenciler 2015-2016 Güz döneminde B seviyesinde öğrenim görmüş ve başarılı olarak bahar döneminde A seviyesine geçmiş öğrencilerdir. Her iki gruptaki öğrencilerin birbirlerine yakın dil becerileri olduğu öngörülmektedir. Okul içinde ve dışında hepsinin İnternet bağlantıları vardır ve bilgisayar, laptop yada mobil cihazlarıyla İnternete bağlanma olanağına sahiptirler.

 

İçerik Analizi

 

İçerik analizi yapılırken öğrencilerin kullandıkları ders kitabı (Speakout Intermediate) temel alınmıştır. Kitabın her ünitesinde farklı dinleme aktiviteleri bulunmakta ve bu aktiviteler her ünitenin temelini oluşturan konular bağlamında şekillendirmiş durumdadır. Öğrenciler bu e-öğrenme dersi yoluyla dinleme becerilerini geliştirirken söz konusu içeriğe paralel dinleme aktiviteleri kullanılacaktır.

 

Öğrenme Çıktıları

 

Bu uygulama sonunda öğrenciler,

• Dinledikleri bir İngilizce metnin (dialog, monolog, vb) konusunu belirleyebilecek,
• Dinledikleri kişilerin mesleklerini verilen ipuçları doğrultusunda ifade edebilecek,
• Dinledikleri/izledikleri kaynakla daha önce öğrendikleri bilgiler arasında bağlantı kurabilecek,
• Dinledikleri/izledikleri bir kaynaktaki kişi/kişilerin işlerini sevip sevmediklerini açıklayabileceklerdir.

Ders Dizilimi

2015-2016 Öğretim Yılı Bahar Döneminde boyunca ders kitaplarındaki ünitelerde çalışan konularla ilgili dinleme becerileri aktiviteleri her ünitenin bitiminde www.edmodo.com sitesindeki gruplarına eklenecek ve verilen süre içerisinde bu aktiviteleri yapmaları beklenecektir. Değerlendirme eğitim boyunca yine verilecek aktivitelere eklenecek olan edpuzzle videoları yoluyla yapılacak olup öğrencilerin gelişimi takip edilecektir.